زراعت يونجه

منشأ اين گياه ايران است.

اهميت يونجه :

در ميان گياهان علوفه‌اي يونجه در راس قرار گرفته و بويژه بعلت دارا بودن مواد غذايي فراوان منجمله پروتئين ، مواد معدني و ويتامين‌ها بخصوص ويتامين A و C ، غني بودن از نظر كلسيم ، پايين بودن درصد سلولز و بالا بودن عملكرد و به لحاظ خوش  خوراكي بالاي آن يك برتري خاصي نسبت به علوفه‌هاي ديگر دارد. نظر به اهميّت زياد يونجه و قابليّت كشت و زرع آن بطور گسترده و با محدوديّت كم ، القابي مانند ملكه نباتات علوفه‌اي ( به لحاظ كيفيّت ) ، طلاي سبز ( به لحاظ اهميّت اقتصادي ) ميخ سبز ( به لحاظ ريشه قوي و دراز ) ، بهترين علوفه و بطور نسبي مقاوم به سرما ، مقاوم به گرما ، متحمل به  شوري ، متحمل به خشكي ( كم آبي ) ، آهك دوست و . . . را به خود اختصاص داده است.

علاوه بر دارا بودن كيفيت غذايي بالا ، با كشت اين گياه مي‌توان اصلاحات اساسي در زمين‌هاي زهدار و شور و فقير انجام داد و ساليانه نيز مقداري ازت اتمسفر را از طريق ريشه و غده‌هاي موجود در ريشه‌هاي اين گياه در زمين ذخيره نمود.

دامنه كشت يونجه بسيار وسيع است و در تمام نقاط جهان مورد كشت و كار قرار مي‌گيرد. همچنين با دامنه وسيعي از شرايط آب و هوايي سازگار است. آب و هواي گرم و خشك ، به شرط وجود آب كافي بهترين شرايط براي رشد و نمو يونجه است. و اين گياه تغييرات درجه حرارت هوا بين 50- تا 50+ درجه سانتيگراد را تحمل مي‌‌نمايد.

 خاك مناسب كشت يونجه :

يونجه در مرحله جوانه زدن به شوري خاك حساس است ولي بعد از رشد و نمو و ريشه دادن سازش خاصي نسبت به شوري خاك از خود نشان مي‌دهد. خاك‌هاي عميق با بافت سبك تا متوسط و حاصلخيز مناسب كشت يونجه هستند. و PH مناسب آن بين 5/6 تا 5/7 است. اين گياه در خاك‌هاي آهكي به خوبي عمل آمده و جزو گياهان آهك دوست مي‌باشد.

يونجه در خاك‌هاي شور و آهكي رنگ سبز تيره از خود نشان مي‌دهد.

يونجه را نبايد در زمين‌هايي كه خاك آن رسي با تحت الارض غير قابل نفوذ است كشت نمود. خاك‌هايي كه داراي آب تحت الارض هسنتد مناسب رشد و نمو يونجه نمي‌باشند و موجب نابودي بوته ‌هاي يونجه مي‌گردند. خاك‌هاي شني نامرغوب رشد و نمو يونجه را سريع‌ و بهتر نموده و طول عمر آن را كم مي‌نمايند. بطور كلي خاك‌هاي ليموني حاصلخيز با تحت الارض قابل نفوذ بهترين نوع خاك براي رشد و نمو يونجه مي‌باشند.

چنانچه بخواهيم در يك زمين رسي ليموني با PH كمتر از 5/6 اقدام به كشت يونجه نماييم بايد طبق جدول زير عمل نماييم.

 براي رساندن خاك اسيدي به PH=6.5 طبق جدول زير عمل مي‌شود :

 

و بيشتراز

5/6

5/6

4/6

1/6

8/5

5/5

2/5

8/4

PH

خاك

نياز به آهك نيست

ـ

5000

7500

10000

12500

15000

17500

 

آهك مورد نياز

(كيلوگرم در هكتار)

 

 

 

 

 

 

 

 

تاثير PH خاك در توليد يونجه طبق جدول زير نمايش داده شده است :

 

اسيديته خاك

توليد متوسط علوفه يونجه خشك در سال ( كيلوگرم در هكتار)

5/7

7286

7

7026

5/6

7010

6

6574

7/5

4826

3/5

2950

 

زهكشي خاك : خاكي كه براي يونجه در نظر گرفته مي‌شود در صورت لزوم بايد بخوبي زه كشي شود. در ارضي‌اي كه آب به مدت طولاني در سطح خاك مي‌ماند و يا بدليل رطوبت زياد خاك امكان نفوذ هوا به داخل خاك موجود نباشد ، كشت يونجه با شكست مواجه مي‌گردد.

بستر يونجه :

اصولا چون يونجه ريشه‌هاي عميقي توليد مي‌كند و درضمن چندين ساله نيز مي‌باشد ، لذا بايد زمين آن خوب تهيه شده باشد. آماده كردن زمين يونجه تابع تاريخ كشت  آن خواهد بود. چنانچه كشت يونجه در بهار صورت گيرد ،‌ بايد زمين يونجه را در پاييز سال قبل يك شخم خيلي عميق زد ه و آنرا تا بهار سال بعد آزاد بگذاريم. در بهار بعد از گاو رو شدن زمين چنانچه احتياج باشد مي‌توانيم يك شخم عميق ديگر عمود بر شخم پاييز بزنيم در غير اين صورت زمين را ديسك مي‌زنيم تا طوقه و علفهاي هرز آن خرد و متلاشي گردد. چنانچه بعد از ديسك زدن زمين علف هرز زيادي داشته باشد ، مي‌توان بدنبال آن ديسك پنجه‌اي يا دندانه‌اي نيز زد تا كلوخه‌هاي كوچك را خرد و علف‌هاي هرز پراكنده را ، جمع آوري و زمين را كمي تسطيح نمايد. بعد از انجام اين عمل براي بوجود آوردن يك شيب مناسب و يكنواخت در سطح زمين ، زمين را با تسطيح كن‌هاي بزرگ ( لولر ) دو بار عمود بر هم تسطيح مي‌نماييم. بعد از انجام عمل تسطيح اقدام به كود پاشي شيميايي با دستگاه كودپاش سانتريفوژ مي‌كنيم.

البته با استفاده از بذر افشان‌هاي جديد مي‌توان عمليات كود دادن و بذر پاشي را هم زمان انجام داد.

بدليل كوچك بودن بذر يونجه بستر آن بايد خاكي نرم و دانه دانه داشته باشد. خاكهاي گرد شده بصورت پودر ، براي كشت يونجه مناسب نيستند. خاك‌هاي به هم فشرده و نسبتا سخت باعث جوانه زدن و سبز شدن درصد بيشتري از بذرهاي كشت شده مي‌گردند. به همين دليل بهتر است بعد از بذر پاشي يا همراه با بذر پاشي بستر يونجه را غلطك بزنيم تا بذرها بيشتر با خاك در تماس باشند.